Tóm tắt kiến thức cơ bản: Các tác dụng của ánh sángÁnh sáng có tác dụng nhiệt, tác dụng sinh học và tác dụng quang điện. Điều đó chứng tỏ ánh sáng có năng lượng.Trong các tác dụng nói trên, năng lượng ánh sáng biến đổi thành các dạng năng lượng khác.

Giải bài tập trang 146, 147, 148 SGK Vật lý lớp 9

Câu 1. Hãy nêu một số hiện tượng chứng tỏ ánh sáng chiếu vào các vật sẽ làm nóng các vật đó lên.

Hướng dẫn giải: Phơi các vật ngoài nắng một thời gian thì vật đó sẽ nóng lên; ở bệnh viện, khi chiếu tia hồng ngoại vào chỗ nào đó trên cơ thể, một thời gian sau chỗ đó sẽ nóng lên.

Câu 2. Hãy kể tên một số công việc trong đó người ta sử dụng tác dụng nhiệt của ánh sáng để phục vụ đời sống hoặc sản xuất.

Hướng dẫn giải: Phơi khô ngô, đỗ, lạc, thóc lúa… ngoài nắng; làm muối; sưởi nắng trong mùa đông cho ấm người…

Câu 3: Tại sao về mùa đông nên mặc quần áo màu tối, còn về mùa hè nên mặc quần áo màu sáng?

Hướng dẫn giải: Về mùa đông nên mặc quần áo màu tối vì quần áo màu tối hấp thụ nhiều năng lượng của ánh sáng Mặt Trời và sưởi ấm cho cơ thể. Về mùa hè nên mặc quần áo màu sáng để nó hấp thụ ít năng lượng của ánh sáng Mặt Trời, giảm được sự nóng bức khi ta đi ngoài nắng.

Câu 4. Hãy nêu một số ví dụ về tác dụng của ánh sáng đối với cây cối.

Hướng dẫn giải: Cây cối thường ngả ra, vươn ra chỗ có ánh nắng Mặt Trời.

Câu 5. Hãy nêu một ví dụ về tác dụng của ánh sáng đối với cơ thể người.

Hướng dẫn giải:Cho trẻ nhỏ tắm nắng buổi sáng để cơ thể cứng cáp.

Câu 6. Hãy kể một số dụng cụ chạy bằng pin Mặt Trời. Mô tả hình dạng bên ngoài của một pin Mặt Trời và cách làm cho nó hoạt động.

Hướng dẫn giải: Máy tính bỏ túi, đồng hồ đeo tay… là những dụng cụ có thể sử dụng pin Mặt Trời. Pin Mặt Trời thường có dạng một tấm phẳng để hứng ánh sáng Mặt Trời chiếu đến. Thông thường, khi ánh sáng Mặt Trời chiếu vào đó thì năng lượng của ánh sáng Mặt Trời sẽ trực tiếp chuyển hóa thành điện năng.

Câu 7. Muốn cho pin Mặt Trời phát điện phải có điều kiện gì? Khi pin hoạt động, nó có nóng lên không? Như vậy, pin hoạt động được có phải do tác dụng của ánh sáng hay không?

Hướng dẫn giải: Muốn cho pin Mặt Trời phát điện phải có ánh sáng chiếu vào pin. Khi pin hoạt động thì nó không nóng lên, hoặc nóng lên không đáng kể. Do đó, pin hoạt động được không phải do tác dụng nhiệt của ánh sáng. Muốn khẳng định kết luận này thì ta đem pin vào chỗ tối lờ mờ rồi áp tay vào pin cho nó nóng lên hơn cả lúc chiếu sáng vào nó, thế mà nó vẫn không hoạt động.

Câu 8. Tương truyền rằng Ác-si-mét đã dùng gương để đốt cháy các chiếc thuyền của người La Mã đến xâm phạm thành Xi-ra-quy-xơ, quê hương của ông. Ác-si-mét đã sử dụng tác dụng gì của ánh sáng Mặt Trời?

Hướng dẫn giải: Ác-si-mét đã sử dụng tác dụng nhiệt của ánh sáng Mặt Trời.

Câu 9. Bố mẹ thường khuyên con cái thỉnh thoảng phải ra ngoài nắng để cho cơ thể được cứng cáp, khỏe mạnh. Bố mẹ định nói đến tác dụng gì của ánh sáng Mặt Trời?

Hướng dẫn giải: Bố, mẹ định nói đến tác dụng sinh học của ánh sáng Mặt Trời

Giải bài tập Vật lý 9 trang 144, 145 bài 55 Màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu

Tóm tắt kiến thức cơ bản: Màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màuKhi nhìn thấy vật màu nào thì có ánh sáng màu đó đi từ vật đến mắt ta.Vật màu trắng có khả năng tán xạ tất cả các ánh sáng màu.Vật màu nào thì tán xạ mạnh ánh sáng màu đó, nhưng tán xạ kém ánh sáng các màu khác.Vật màu đen không có khả năng tán xạ bất kì ánh sáng màu nào.

Giải bài tập trang 144, 145 SGK Vật lý lớp 9

Câu 1. Đặt các vật dưới ánh sáng trắng.

Nếu thấy vật màu trắng, vật màu đỏ, vật màu xanh lục thì đã có ánh sáng màu nào truyền từ vật vào mắt ta?Nếu thấy vật màu đen thì sao?

Hướng dẫn giải: Đặt các vật dưới ánh sáng trắng.

Khi nhìn thấy vật màu trắng, vật màu đỏ, vật màu xanh lục thì đã có ánh sáng trắng, ánh sáng đỏ, ánh sáng xanh lục truyền từ các vật đó đến mắt ta.Khi nhìn thấy vật màu đen thì không có ánh sáng màu nào truyền từ vật đến mắt ta. Ta thấy được vật vì có ánh sáng từ các vật bên cạnh đến mắt ta.

Câu 2. Nhận xét về màu của các vật màu đỏ, màu xanh lục, màu đen và màu trắng khi chiếu chúng bằng ánh sáng màu đỏ.

Hướng dẫn giải:

Dưới ánh sáng đỏ, vật màu đỏ vẫn có màu đỏ. Vậy vật màu đỏ tán xạ tốt ánh sáng đỏ.Dưới ánh sáng đỏ, vật màu xanh lục có màu gần như đen. Vậy vật màu xanh lục tán xạ rất kém ánh sáng đỏ.Dưới ánh sáng đỏ, vật màu đen vẫn có màu đen. Vậy vật màu đen không tán xạ ánh sáng đỏ.Dưới ánh sáng đỏ, vật màu trắng có màu đỏ. Vậy vật màu trắng tán xạ tốt ánh sáng đỏ.

Câu 3. Nhận xét về màu của các vật màu đỏ, màu xanh lục, màu đen và màu trắng khi chiếu chúng bằng ánh sáng xanh lục.

Hướng dẫn giải:

Dưới ánh sang xanh lục, vật màu đỏ có màu đen. Vậy vật màu đỏ tán xạ kém ánh sáng xanh lục.Dưới ánh sáng xanh lục, vật màu xanh lục vẫn có màu xanh lục. Vậy vật màu xanh lục tán xạ tốt ánh sáng màu xanh lục.Dưới ánh sáng xanh lục, vật màu đen vẫn có màu đen. Vậy vật màu đen không tán xạ ánh sáng màu xanh lục.Dưới ánh sáng xanh lục, vật màu trắng có màu xanh. Vậy vật màu trắng tán xạ tốt ánh sáng xanh lục.

Câu 4. Ban ngày, lá cây ngoài đường thường có màu gì? Trong đêm tối ta thấy nó có màu gì? Tại sao?

Hướng dẫn giải: Ban ngày, lá cây ngoài đường thường có màu xanh vì chúng tán xạ tốt ánh sáng xanh trong chùm sáng trắng của Mặt Trời. Trong đêm tối ta thấy chúng có màu đen vì không có ánh sáng chiếu đến chúng và chúng chẳng có gì để tán xạ.

Câu 5. Đặt một tấm kính đỏ (hay một mẩu giấy bóng kính đỏ) trên một tờ giấy trắng rồi chiếu ánh sáng trắng vào tấm kính. Nhìn tờ giấy qua tấm kính ta sẽ thấy nó có màu gì? Tại sao?

Hướng dẫn giải:

Đặt một tấm kính đỏ trên một tờ giấy trắng rồi chiếu ánh sáng trắng vào tấm kính thì ta sẽ thấy tờ giấy có màu đỏ.Giải thích: Ánh sáng đỏ trong chùm sáng trắng truyền qua được tấm kính đỏ rồi chiếu vào tờ giấy trắng. Tờ giấy trắng tán xạ tốt ánh sáng đỏ, ánh sáng đỏ này lại truyền qua tấm kính đỏ theo chiều ngược lại vào mắt ta, vì thế ta thấy tờ giấy màu đỏ. (Chú ý là không nhìn tấm kính theo phương phản xạ ánh sáng).Nếu thay tờ giấy trắng bằng tờ giấy xanh thì ta sẽ thấy tờ giấy màu đen. Vì tờ giấy xanh tán xạ kém ánh sáng đỏ.

Câu 6. Tại sao khi đặt một vật màu đỏ dưới ánh sáng trắng ta thấy nó có màu đỏ, khi đặt một vật màu xanh dưới ánh sáng trắng ta thấy nó có màu xanh?

Hướng dẫn giải:Trong chùm sáng trắng có đủ các ánh sáng màu. Khi đặt một vật màu đỏ dưới ánh sáng trắng ta thấy nó có màu đỏ vì nó tán xạ tốt ánh sáng đỏ trong chùm sáng trắng. Tương tự như vậy, đặt một vật màu xanh dưới ánh sáng trắng ta thấy nó có màu xanh….