Soạn Văn: Tình thái từ
Chức năng của tình thái từ
Câu 1 (trang 80 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):
Các ví dụ (a), (b), (c) khi bỏ các từ in đậm thì câu sẽ mất đi sắc thái riêng của nó. Ví dụ (a) bỏ từ à thì câu chỉ còn là câu tường thuật chứ không còn là câu nghi vấn nữa.
Câu 2 (trang 80 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):
Ví dụ (d), từ ạ biểu thị thái độ lễ phép của học sinh.
Sử dụng tình thái từ
– “Bạn chưa về à?” – Cùng lứa tuổi – mục đích nghi vấn (à, chăng, hử, hả)
– “Thầy mệt ạ?” – Biểu thị thái độ tình cảm – khác nhau về thứ bậc (ạ, cơ, mà)
– “Bạn giúp tôi một tay nhé!” – cùng thứ bậc – mục đích đề nghị (nhé, nhỉ, mà)
– “Bác giúp cháu một tay ạ!” – Không cùng thứ bậc – mục đích đề nghị (ạ, nhé)
Luyện tập
Câu 1 (trang 81 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):
Các từ in đậm là tình thái từ trong các câu: b, c, e, i.
Câu 2 (trang 82 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1): Ý nghĩa của các tình thái từ:
a. chứ: Biểu thị ý nghi vấn nhưng điều muốn hỏi đã ít nhiều khẳng định.
b. chứ: Biểu thị sự khẳng định.
c. ư: Biểu thị thái độ nghi ngờ.
d. nhỉ: Bày tỏ sự băn khoăn.
e. nhé: Dặn dò với thái độ thân mật, hi vọng.
g. vậy: Chấp nhận một cách miễn cưỡng, không hài lòng.
h. cơ mà: Động viên, thuyết phục.
Câu 3 (trang 83 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1): Đặt câu với tình thái từ:
– Tôi đây mà!
– Hôm nay có tập phim mới đấy!
– Thế có tốt không chứ lị!
– Mình đi thôi!
– Em thích búp bê cơ!
– Anh chọn con màu đen vậy!
Câu 4 (trang 83 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1): Đặt câu với tình thái từ nghi vấn:
– Học sinh với thầy, cô giáo: Thưa cô! Bài tập về nhà là bài nào ạ?
– Bạn nam với bạn nữ cùng tuổi: Bạn có nhớ bạn nữ ngồi cạnh mình không nhỉ?
– Con với bố mẹ hoặc chú, bác, cô, dì: Mẹ đi chợ về rồi ạ?
Câu 5 (trang 83 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):
Một số tình thái từ trong tiếng địa phương:
Hén – nhỉ. VD: Ở đây vui quá hén!
Mừ – mà. VD: Tui đã bảo với bà rồi mừ!