Soạn Văn: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
Bố cục:
– Phần 1 (11 câu đầu): Lời ru khi mẹ giã gạo.
– Phần 2 (11 câu tiếp): Lời ru khi lao động sản xuất.
– Phần 3 (12 câu cuối): Lời ru khi mẹ cùng dân làng tham gia chiến đấu.
Đọc hiểu văn bản
Câu 1 (trang 154 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Tác dụng cách lặp, cách ngắt nhịp:
– Tạo nhịp điệu dìu dặt, tha thiết, tạo tiết tấu nhẹ nhàng như lời hát ru.
– Thể hiện tình mẹ con thắm thiết, nhất là tình cảm của người mẹ cho con.
Câu 2 (trang 154 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Hình ảnh người mẹ Tà-ôi:
– Người mẹ tảo tần, lam lũ: Những công việc quen thuộc hằng ngày (giã gạo, địu con, trỉa bắp) với bao vất vả, lo toan.
– Người mẹ kháng chiến: Tham gia kháng chiến, tình cảm của người mẹ không chỉ dành cho A-kay mà còn dành cho anh bộ đội, cho làng, cho đất nước.
Câu 3 (trang 154 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
– Mặt trời của bắp: Là mặt trời của thiên nhiên vĩnh hằng, đem lại ánh sáng và sự sống cho muôn loài.
– Mặt trời của mẹ: Là em cu Tai, là niềm hạnh phúc của mẹ.
→ Đứa con bé bỏng chính là nguồn năng lượng, sự sống không thể thiếu của đời mẹ.
Câu 4 (trang 154 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
– Tình cảm của người mẹ với con: Đằm thắm lớn lao. Mẹ yêu con, mong con khôn lớn trưởng thành, mong con được sống trong hòa bình.
– Lời ru với công việc của mẹ: Theo sự trưởng thành khôn lớn của con và khát khao cho con được tự do.
+ Mẹ giã gạo: Mẹ mơ con sau này lớn lên sẽ “vung chày lún sân”.
+ Mẹ trỉa bắp trên nương: Mong ước mai sau có thể phát nương cho mẹ.
+ Mẹ chiến đấu: Em cu Tai cũng vào Trường Sơn theo mẹ, “Em mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ”, mơ cho đất nước thống nhất.
Câu 5 (trang 155 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
– Tình yêu thương con của người mẹ gắn liền với tình thương anh bộ đội, buôn làng và cao hơn nữa là tình yêu quê hương đất nước.
– Ta thấy được tình yêu thương con dạt dào, nồng thắm, lòng yêu nước sâu sắc, ý chí chiến đấu mãnh liệt của những bà mẹ Việt Nam, dân tộc Việt Nam.
Luyện tập
(trang 155 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1): Nhận xét về ý nghĩa …
Ý nghĩa yếu tố miêu tả: Thể hiện tâm hồn trong sáng của người mẹ Tà-ôi, phong cách của đồng bào miền núi, tăng thêm tính chân thực sâu lắng của nhân vật trữ tình.